Tổng quan Kế toán và Chuẩn mực

Kế toán là gì?

Kế toán là quá trình ghi chép, phân loại, tổng hợp và báo cáo các giao dịch tài chính của một tổ chức.

Vai trò của Kế toán

• Ghi chép: Ghi nhận mọi giao dịch tài chính
• Kiểm soát: Theo dõi tài sản, công nợ
• Báo cáo: Cung cấp thông tin cho nhà quản lý
• Tuân thủ: Đảm bảo tuân thủ pháp luật về thuế, kế toán
• Ra quyết định: Cung cấp dữ liệu cho decision making

Nguyên tắc Kế toán cơ bản (VAS)

7 nguyên tắc cơ bản

1. Cơ sở dồn tích (Accrual basis)
   - Ghi nhận khi phát sinh, không phải khi thu/chi tiền
   
2. Hoạt động liên tục (Going concern)
   - Doanh nghiệp hoạt động vô thời hạn
   
3. Giá gốc (Historical cost)
   - Ghi nhận theo giá gốc ban đầu
   
4. Phù hợp (Matching)
   - Chi phí phù hợp với doanh thu kỳ
   
5. Nhất quán (Consistency)
   - Áp dụng chính sách nhất quán
   
6. Thận trọng (Prudence)
   - Không đánh giá cao tài sản, không đánh giá thấp nợ
   
7. Trọng yếu (Materiality)
   - Bỏ qua các yếu tố không trọng yếu

Đối tượng Kế toán

Tài sản (Assets)

Tài sản ngắn hạn:
- Tiền mặt (111)
- Tiền gửi ngân hàng (112)
- Đầu tư ngắn hạn (121)
- Phải thu khách hàng (131)
- Hàng tồn kho (152, 153, 155, 156)

Tài sản dài hạn:
- TSCĐ hữu hình (211)
- TSCĐ vô hình (213)
- Đầu tư dài hạn (221)
- Xây dựng cơ bản dở dang (241)

Nguồn vốn (Liabilities + Equity)

Nợ phải trả:
- Vay ngắn hạn (311)
- Phải trả người bán (331)
- Thuế phải nộp (333)
- Phải trả người lao động (334)

Vốn chủ sở hữu:
- Vốn góp (411)
- Lợi nhuận chưa phân phối (421)
- Quỹ đầu tư phát triển (414)

Hệ thống Tài khoản Kế toán (VAS)

Phân loại tài khoản

Loại 1: Tài sản ngắn hạn
Loại 2: Tài sản dài hạn
Loại 3: Nợ phải trả
Loại 4: Vốn chủ sở hữu
Loại 5: Doanh thu
Loại 6: Chi phí
Loại 7: Thu nhập khác
Loại 8: Chi phí khác
Loại 9: Xác định KQKD
Loại 0: Tài khoản ngoài bảng

Tài khoản thường dùng

111 - Tiền mặt
112 - Tiền gửi ngân hàng
131 - Phải thu khách hàng
152 - Nguyên liệu, vật liệu
156 - Hàng hóa
211 - TSCĐ hữu hình
214 - Hao mòn TSCĐ
331 - Phải trả người bán
333 - Thuế và các khoản phải nộp NN
334 - Phải trả người lao động
411 - Vốn đầu tư của chủ sở hữu
421 - Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối
511 - Doanh thu bán hàng
515 - Doanh thu hoạt động tài chính
632 - Giá vốn hàng bán
641 - Chi phí bán hàng
642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp

Phương trình Kế toán

Phương trình cơ bản

TÀI SẢN = NỢ PHẢI TRẢ + VỐN CHỦ SỞ HỮU

Ví dụ:
Công ty A:
- Tài sản: 1 tỷ (Tiền: 300tr, Hàng: 500tr, TSCĐ: 200tr)
- Nợ phải trả: 400tr (Vay: 400tr)
- Vốn CSH: 600tr (Vốn góp: 500tr, LN: 100tr)

1.000.000.000 = 400.000.000 + 600.000.000 ✓

Kỳ Kế toán

Các loại kỳ

- Kỳ tháng (monthly)
- Kỳ quý (quarterly)
- Kỳ năm (annual): 1/1 - 31/12

Báo cáo Tài chính

4 báo cáo chính

1. Bảng cân đối kế toán (Balance Sheet)
   - Tại 1 thời điểm
   - Tài sản = Nợ + Vốn CSH
   
2. Báo cáo KQKD (Income Statement)
   - Cho 1 kỳ
   - Doanh thu - Chi phí = Lợi nhuận
   
3. Báo cáo LCTT (Cash Flow Statement)
   - Cho 1 kỳ
   - Hoạt động KD, ĐT, TC
   
4. Thuyết minh BCTC
   - Giải thích chi tiết
   - Chính sách kế toán

Bài tập thực hành

Hãy phân loại các giao dịch và định khoản cơ bản!